Sạc nhanh có làm hại pin xe điện không là câu hỏi được nhiều người dùng quan tâm khi xe điện ngày càng trở nên phổ biến. Không ít ý kiến cho rằng sạc nhanh sẽ khiến pin nhanh chai và làm giảm tuổi thọ. Vậy nhận định này có hoàn toàn chính xác? Hãy cùng tìm hiểu cơ chế hoạt động của sạc nhanh, những nghiên cứu thực tế và cách sử dụng pin đúng cách để kéo dài tuổi thọ cho xe điện.

Sạc nhanh xe điện là gì? Hoạt động như thế nào?

Sạc nhanh là công nghệ giúp rút ngắn đáng kể thời gian nạp năng lượng cho pin xe điện bằng cách sử dụng dòng điện có công suất lớn hơn so với bộ sạc thông thường. Hiện nay, xe điện chủ yếu sử dụng hai hình thức sạc là sạc AC (sạc chậm) và sạc DC (sạc nhanh).

Với sạc AC, dòng điện xoay chiều sẽ được bộ sạc tích hợp trên xe chuyển đổi thành dòng điện một chiều trước khi nạp vào pin. Do công suất của bộ sạc trên xe có giới hạn nên thời gian sạc thường kéo dài từ vài giờ đến qua đêm, phù hợp với nhu cầu sử dụng hằng ngày hoặc sạc tại nhà.

Trong khi đó, sạc nhanh DC thực hiện việc chuyển đổi điện ngay tại trạm sạc. Nguồn điện một chiều được truyền trực tiếp vào bộ pin mà không cần đi qua bộ chuyển đổi trên xe, nhờ đó có thể cung cấp công suất lớn hơn rất nhiều và rút ngắn thời gian sạc xuống chỉ còn vài chục phút, tùy vào dung lượng pin và công suất của trạm sạc.

Công suất đầu ra của các trạm sạc nhanh DC cũng có sự khác nhau tùy theo từng hệ thống. Trạm sạc nhanh DC có thể cung cấp công suất lớn gấp khoảng 7 đến 50 lần so với trạm sạc AC thông thường. Đây là lý do công nghệ sạc nhanh ngày càng được ứng dụng rộng rãi tại các trạm sạc công cộng, trên các tuyến đường dài hoặc trong những trường hợp người dùng cần nhanh chóng tiếp tục hành trình.

Tuy nhiên, tốc độ sạc không phải lúc nào cũng được duy trì ở mức tối đa. Khi dung lượng pin đạt khoảng 80%, hệ thống quản lý pin (BMS) sẽ tự động giảm công suất sạc để hạn chế nhiệt độ tăng quá cao và bảo vệ các cell pin. Cơ chế này giúp giảm áp lực lên pin trong giai đoạn cuối của quá trình sạc, góp phần duy trì hiệu suất và kéo dài tuổi thọ pin.

Có thể thấy, sạc nhanh được phát triển nhằm mang đến sự tiện lợi cho người dùng mà vẫn đảm bảo an toàn cho bộ pin. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn liệu việc thường xuyên sử dụng công nghệ này có khiến pin xe điện nhanh chai hay không. Câu trả lời sẽ được giải đáp ở phần tiếp theo.

Sạc nhanh có làm hại pin xe điện không?

Câu trả lời là có, nhưng mức độ ảnh hưởng không lớn nếu sử dụng đúng cách.

Về bản chất, sạc nhanh DC sử dụng dòng điện có công suất lớn để rút ngắn thời gian nạp năng lượng. Quá trình này khiến nhiệt độ của bộ pin tăng nhanh hơn so với sạc AC, từ đó có thể làm tăng tốc độ lão hóa của các cell pin nếu người dùng lạm dụng trong thời gian dài.

Tuy nhiên, các nghiên cứu thực tế cho thấy tác động của sạc nhanh đến tuổi thọ pin không nghiêm trọng như nhiều người vẫn nghĩ. Trong một thử nghiệm so sánh, sau quãng đường vận hành gần 85.000 km, bộ pin chủ yếu sử dụng sạc nhanh DC giảm khoảng 27% dung lượng, trong khi bộ pin chủ yếu sử dụng sạc AC giảm khoảng 23%. Chênh lệch chỉ khoảng 4% sau một thời gian sử dụng dài, cho thấy sạc nhanh không phải là nguyên nhân duy nhất quyết định tuổi thọ của pin.

Bên cạnh đó, nghiên cứu của Geotab công bố năm 2020 cũng chỉ ra rằng, trong hơn hai năm theo dõi, những xe sử dụng sạc nhanh trên ba lần mỗi tháng chỉ có mức suy giảm dung lượng pin cao hơn khoảng 0,1% so với nhóm xe không sử dụng sạc nhanh. Con số này cho thấy ảnh hưởng của sạc nhanh trong điều kiện sử dụng bình thường là tương đối nhỏ.

Điều quan trọng là các dòng xe điện hiện nay đều được trang bị hệ thống quản lý pin (BMS) giúp kiểm soát nhiệt độ, điện áp và dòng sạc trong suốt quá trình nạp năng lượng. Khi pin gần đầy hoặc nhiệt độ tăng cao, hệ thống sẽ tự động giảm công suất sạc để bảo vệ các cell pin, góp phần hạn chế quá trình lão hóa.

Như vậy, thay vì quá lo lắng về việc sử dụng sạc nhanh, người dùng nên chú trọng đến thói quen sạc pin đúng cách. Việc hạn chế sạc nhanh liên tục, không sạc khi pin đang quá nóng và kết hợp linh hoạt giữa sạc AC và sạc nhanh sẽ giúp duy trì hiệu suất cũng như kéo dài tuổi thọ của pin xe điện.

Sạc nhanh có làm hại pin xe điện không?

Những yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ pin còn nhiều hơn cả sạc nhanh

Mặc dù sạc nhanh có thể tác động nhất định đến tuổi thọ pin, nhưng trên thực tế đây không phải là yếu tố quyết định. Những thói quen sử dụng hằng ngày dưới đây mới là nguyên nhân khiến pin xuống cấp nhanh hơn nếu không được kiểm soát đúng cách.

• Thường xuyên sạc đầy 100%: Pin lithium-ion hoạt động ổn định nhất khi duy trì trong khoảng 20–80% dung lượng. Việc liên tục sạc đầy và để pin ở mức 100% trong thời gian dài sẽ làm tăng áp lực lên các cell pin, từ đó đẩy nhanh quá trình lão hóa.
• Để pin cạn kiệt mới sạc: Thói quen sử dụng pin đến khi gần hết hoặc cạn hoàn toàn trước khi sạc sẽ làm tăng số lần xả sâu, ảnh hưởng đến tuổi thọ của pin theo thời gian. Người dùng nên sạc khi pin còn khoảng 20–30%.
• Sạc pin khi nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp: Nhiệt độ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất của pin. Nếu sạc ngay sau khi xe vừa vận hành quãng đường dài hoặc trong môi trường quá lạnh, pin có thể bị giảm hiệu quả và tăng tốc độ suy giảm dung lượng.
• Sử dụng bộ sạc không đúng tiêu chuẩn: Bộ sạc không chính hãng hoặc không đúng thông số kỹ thuật có thể khiến điện áp và dòng điện không ổn định, làm giảm hiệu quả sạc, ảnh hưởng đến tuổi thọ pin và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
• Chất lượng pin và hệ thống quản lý pin (BMS): Một bộ pin sử dụng cell chất lượng cao kết hợp với hệ thống BMS thông minh sẽ kiểm soát điện áp, dòng điện và nhiệt độ hiệu quả hơn, giúp hạn chế quá sạc, quá xả và kéo dài tuổi thọ của pin.

Có thể thấy, tuổi thọ pin xe điện không chỉ phụ thuộc vào việc có sử dụng sạc nhanh hay không mà còn chịu ảnh hưởng bởi cách sử dụng và chất lượng của bộ pin. Duy trì thói quen sạc đúng cách, kết hợp với việc lựa chọn pin đạt tiêu chuẩn sẽ giúp xe vận hành ổn định và bền bỉ hơn theo thời gian.

Kết luận

Sạc nhanh mang đến sự tiện lợi, đặc biệt trong những chuyến đi dài hoặc khi cần nạp năng lượng trong thời gian ngắn. Các nghiên cứu cho thấy nếu sử dụng đúng cách, sạc nhanh chỉ ảnh hưởng rất nhỏ đến tuổi thọ pin. Điều quan trọng hơn là lựa chọn pin chất lượng, sử dụng bộ sạc đúng tiêu chuẩn và duy trì thói quen sạc hợp lý để hạn chế quá trình lão hóa của pin.

Trên đây là những chia sẻ từ PSG Năng Lượng Việt Nam, hy vọng bài viết đã giúp bạn giải đáp thắc mắc "Sạc nhanh có làm hại pin xe điện không?" cũng như cung cấp thêm những thông tin hữu ích để sử dụng và bảo vệ pin xe điện hiệu quả, góp phần duy trì hiệu suất vận hành và kéo dài tuổi thọ của bộ pin trong quá trình sử dụng.

CÔNG TY TNHH PSG NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM 

• Địa chỉ: Thôn 3 Thượng Mỹ, xã Vĩnh Trụ, tỉnh Ninh Bình
• Hotline : 0933.055.188
• Website : https://psgvn.com/