Mức suy giảm dung lượng không chỉ phụ thuộc vào thời gian sử dụng mà còn chịu ảnh hưởng bởi cách sạc, nhiệt độ và tần suất vận hành.

Pin ô tô điện có thực sự nhanh chai?

Pin là bộ phận quan trọng bậc nhất trên ô tô điện và cũng từng khiến nhiều người e ngại khi cân nhắc chuyển sang xe điện. Lo ngại phổ biến là dung lượng pin sẽ giảm nhanh sau vài năm, kéo theo quãng đường di chuyển ngắn hơn và chi phí thay pin cao.

Tuy nhiên, dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu cùng những trường hợp sử dụng thực tế cho thấy pin ô tô điện có thể duy trì khả năng hoạt động trong thời gian dài nếu được sử dụng phù hợp. Một số bộ pin thậm chí chỉ suy giảm vài phần trăm sau hàng trăm nghìn km vận hành. 

Một báo cáo của Aviloo, công ty tại Áo chuyên chẩn đoán, phân tích và chứng nhận độc lập tình trạng pin xe điện, cho thấy nhiều mẫu ô tô điện chỉ giảm dưới 5% tầm hoạt động sau 150.000 km.

Kết quả này được tổng hợp từ hơn 500.000 bài kiểm tra độc lập tại nhiều khu vực gồm Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Âu, Australia và châu Á. Quy mô dữ liệu lớn cho thấy mức suy giảm của pin trên xe điện thương mại không nhất thiết diễn ra nhanh như những lo ngại trước đây. 

Trung bình pin ô tô điện giảm 2,3% dung lượng mỗi năm

Một nghiên cứu khác của Geotab, doanh nghiệp chuyên phân tích dữ liệu phương tiện, theo dõi hơn 22.700 xe điện thuộc 21 mẫu xe.

Kết quả cho thấy dung lượng pin giảm trung bình khoảng 2,3% mỗi năm. Nếu duy trì tốc độ suy giảm này, sau 8 năm, pin vẫn còn khoảng 81,6% dung lượng ban đầu.

Con số này cao hơn mức 70% dung lượng mà nhiều hãng xe sử dụng làm ngưỡng cam kết trong chính sách bảo hành pin. Đại diện mảng di chuyển bền vững của Geotab cũng cho biết tình trạng sức khỏe pin vẫn có thể được duy trì tốt ngay cả khi xe sạc nhanh và vận hành với cường độ cao. 

Tuy nhiên, mức 2,3% mỗi năm chỉ là giá trị trung bình. Cách sử dụng xe, công suất sạc, nhiệt độ môi trường và tần suất vận hành đều có thể khiến tốc độ suy giảm thay đổi.

Sạc nhanh, nhiệt độ và tần suất sử dụng ảnh hưởng thế nào đến tuổi thọ pin?

Không phải tất cả các điều kiện vận hành đều tác động giống nhau đến pin. Dữ liệu của Geotab cho thấy công suất sạc là một trong những yếu tố có ảnh hưởng rõ nhất đến tốc độ suy giảm dung lượng.

1. Sạc nhanh công suất cao khiến pin suy giảm nhanh hơn

Những xe thường xuyên sử dụng sạc nhanh DC trên 100 kW có mức suy giảm dung lượng lên tới khoảng 3% mỗi năm.

Trong khi đó, nhóm xe chủ yếu sạc AC tại nhà hoặc sạc DC ở công suất thấp hơn có mức suy giảm khoảng 1,5% mỗi năm.

Như vậy, chênh lệch giữa hai nhóm có thể lên tới khoảng 2 lần. Điều này không có nghĩa sạc nhanh sẽ khiến pin nhanh hỏng, mà cho thấy tần suất sử dụng sạc nhanh công suất cao là một yếu tố cần tính đến khi đánh giá tuổi thọ pin. 

2. Khí hậu nóng cũng làm pin suy giảm nhanh hơn

Nhiệt độ môi trường là yếu tố tiếp theo được ghi nhận trong dữ liệu của Geotab.

Các xe vận hành thường xuyên ở khu vực khí hậu nóng có tốc độ suy giảm pin cao hơn khoảng 0,4% so với những xe hoạt động trong điều kiện khí hậu ôn hòa.

Tần suất sử dụng xe cũng tạo ra khác biệt. Nhóm xe được sử dụng với cường độ cao có mức suy giảm thêm khoảng 0,8% mỗi năm so với nhóm ít sử dụng. 

3. Sạc 100% có làm pin nhanh chai?

Việc sạc pin lên 100% không lập tức khiến pin xuống cấp. Vấn đề nằm ở thói quen sử dụng trong thời gian dài.

Theo dữ liệu được VnExpress dẫn lại, việc thường xuyên duy trì pin ở trạng thái đầy 100% hoặc để pin ở mức gần cạn trong thời gian dài có thể làm quá trình suy giảm diễn ra nhanh hơn.

Do đó, tuổi thọ pin không chỉ phụ thuộc vào số năm sử dụng mà còn liên quan trực tiếp đến cách xe được sạc và vận hành hằng ngày.

Thực tế sử dụng ô tô điện tại Việt Nam cho thấy gì?

Các mẫu ô tô điện đã xuất hiện phổ biến hơn tại Việt Nam trong khoảng 5 năm gần đây. Cùng với đó, nhiều chủ xe chia sẻ dữ liệu sau thời gian dài sử dụng, cung cấp thêm những trường hợp thực tế bên cạnh các nghiên cứu quy mô lớn.

VinFast VF e34 chạy 290.000 km, pin chai khoảng 9%

Một trường hợp được chia sẻ trên các câu lạc bộ người dùng xe điện là chiếc VinFast VF e34 đời 2022 của tài khoản chugaraotovfs, đồng thời là chủ một xưởng sửa chữa ô tô.

Chiếc xe đã chạy khoảng 290.000 km trong 2 năm, tương đương trung bình khoảng 400 km mỗi ngày.

Khi xe được đưa đi kiểm tra, kết quả cho thấy mức chai pin khoảng 9%. Trong khi đó, các hệ thống điện và cơ khí của xe vẫn hoạt động ổn định. 

VinFast VF 5 chạy dịch vụ hơn 160.000 km, pin chai khoảng 1%

Một trường hợp khác là anh Hoàng Thanh Tùng, chủ xe VinFast VF 5 chạy dịch vụ.

Sau khoảng 1,5 năm, chiếc xe đạt gần 160.000 km. Kết quả kiểm tra tại xưởng cho thấy mức chai pin chỉ khoảng 1%.

Theo chia sẻ của chủ xe, chiếc VF 5 không áp dụng biện pháp bảo vệ pin đặc biệt mà được sạc theo nhu cầu sử dụng, không giới hạn dung lượng pin.

Không chỉ có dữ liệu về pin, trường hợp này còn cho thấy chi phí vận hành thực tế. Sau hơn 160.000 km, tổng chi phí bảo dưỡng chiếc VF 5 chạy dịch vụ được chủ xe tính toán ở mức khoảng 7 triệu đồng.

Trong một hành trình dài hơn 1.500 km, từ Thuận An, Bình Dương đến Diễn Châu, Nghệ An, chi phí sạc điện được tính khoảng 538.000 đồng, tương đương khoảng một nửa chi phí nếu thực hiện hành trình bằng xe sử dụng xăng. 

Độ bền pin phụ thuộc vào cả công nghệ và cách sử dụng

Các số liệu trên cho thấy pin ô tô điện hiện nay có khả năng duy trì dung lượng trong thời gian dài. Tuy nhiên, không nên lấy một trường hợp cụ thể để áp dụng cho tất cả các mẫu xe.

Mức độ suy giảm thực tế có thể khác nhau tùy công nghệ pin, thiết kế bộ pin, hệ thống quản lý pin, cách sạc, nhiệt độ và điều kiện vận hành. Ngay trong cùng một mẫu xe, thói quen sử dụng khác nhau cũng có thể tạo ra mức chai pin khác nhau.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu từ hơn 500.000 bài kiểm tra của Aviloo, nghiên cứu trên 22.700 xe của Geotab và những trường hợp chạy hàng trăm nghìn km tại Việt Nam đều cho thấy một xu hướng chung: pin ô tô điện thương mại hiện nay có độ bền cao hơn nhiều so với những lo ngại phổ biến về việc pin nhanh xuống cấp.

Kết luận

Pin ô tô điện không xuống cấp nhanh như nhiều người vẫn lo ngại. Dữ liệu từ hàng trăm nghìn bài kiểm tra và những trường hợp xe đã vận hành 160.000–290.000 km cho thấy dung lượng pin vẫn có thể được duy trì ở mức cao sau thời gian dài sử dụng.

Tuổi thọ pin phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ công nghệ cell, chất lượng bộ pin, hệ thống quản lý pin đến cách sạc, nhiệt độ và tần suất vận hành. Trong đó, hạn chế việc lạm dụng sạc nhanh công suất cao, tránh để pin ở mức quá thấp hoặc đầy 100% trong thời gian dài có thể góp phần giảm tốc độ suy giảm dung lượng.

Với sự phát triển của công nghệ pin và quy trình kiểm soát sản xuất, tuổi thọ bộ pin ngày càng được chú trọng ngay từ khâu thiết kế. Đây cũng là cơ sở để người dùng có thể khai thác xe điện trong thời gian dài mà không nhất thiết phải thay pin sớm như những lo ngại ban đầu.