Pin xe điện bị phồng thường khiến người dùng lo lắng, nhất là khi phần vỏ pin bắt đầu biến dạng hoặc nóng lên bất thường. Đây không đơn thuần là dấu hiệu pin đã cũ mà có thể liên quan đến những bất thường xảy ra bên trong cell pin.

Mức độ nguy hiểm của pin phồng phụ thuộc vào tình trạng thực tế, nhưng tiếp tục chạy xe hoặc cắm sạc khi chưa kiểm tra có thể làm rủi ro tăng lên. Vậy pin xe điện bị phồng có nguy hiểm không? Nguyên nhân nào khiến pin bị phồng, có nên tiếp tục sử dụng không và người dùng nên xử lý ra sao? Bài viết dưới đây PSG Năng Lượng Việt Nam sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này.

Pin Xe Điện Bị Phồng Là Gì? Có Nguy Hiểm Không?

Pin Xe Điện Bị Phồng Là Gì?

Pin xe điện bị phồng là tình trạng phần vỏ hoặc thân pin bị căng, nhô lên và biến dạng so với hình dạng ban đầu. Với pin lithium, hiện tượng này thường liên quan đến sự hình thành và tích tụ khí bên trong cell do các phản ứng hóa học bất thường. Khi áp suất bên trong tăng, lớp vỏ pin có thể bị đẩy phồng ra ngoài.

Tình trạng này không phải lúc nào cũng dễ nhận biết ngay từ đầu. Phần pin có thể chỉ hơi biến dạng, sau đó phồng rõ hơn theo thời gian. Một số dấu hiệu đi kèm người dùng có thể nhận thấy là pin nóng bất th ường, xe nhanh hết điện, quãng đường di chuyển giảm hoặc hiệu suất hoạt động không còn ổn định.

Bên cạnh tình trạng xuống cấp theo thời gian, chất lượng linh kiện cũng có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của pin. Một số loại pin giá rẻ có thể sử dụng linh kiện không đảm bảo hoặc không được kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Khả năng chịu nhiệt, kiểm soát quá trình sạc và độ ổn định của pin kém hơn pin chính hãng, từ đó dễ xuống cấp khi thường xuyên hoạt động trong điều kiện bất lợi.

Pin Xe Điện Bị Phồng Có Nguy Hiểm Không?

Có. Pin bị phồng là dấu hiệu bất thường và không nên tiếp tục sử dụng như một bộ pin bình thường. Khi cell bên trong đã có vấn đề, pin có thể tiếp tục xuống cấp dù xe vẫn khởi động và di chuyển được. Việc tiếp tục sạc hoặc sử dụng trong tình trạng này có thể làm pin nóng lên và tăng nguy cơ xảy ra sự cố.

• Tăng nguy cơ chập cháy: Pin đã bị hư hỏng có thể trở nên mất ổn định hơn khi tiếp tục sạc, gặp nhiệt độ cao hoặc chịu va chạm mạnh. Nếu xảy ra sự cố nghiêm trọng, pin có thể phát sinh cháy và ảnh hưởng đến xe cũng như khu vực xung quanh.
• Xe nhanh hết điện, vận hành kém ổn định: Khi pin xuống cấp, dung lượng thực tế có thể giảm khiến xe đi được quãng đường ngắn hơn. Công suất hoạt động cũng có thể không ổn định, thậm chí xe dừng giữa đường khi pin không còn đáp ứng tốt nhu cầu vận hành.
• Chi phí xử lý có thể tăng: Nếu tiếp tục sử dụng bộ pin đã có dấu hiệu hư hỏng, tình trạng bên trong có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Khi pin không còn khả năng phục hồi an toàn, người dùng có thể phải thay bộ pin mới thay vì chỉ kiểm tra và xử lý từ sớm.

Xe vẫn chạy được không có nghĩa là pin bị phồng vẫn an toàn để sử dụng. Khi phát hiện pin biến dạng hoặc có dấu hiệu bất thường, người dùng nên ngừng sử dụng và kiểm tra pin càng sớm càng tốt.

Vì Sao Pin Xe Điện Bị Phồng?

Pin xe điện bị phồng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ quá trình sử dụng lâu dài đến cách sạc, nhiệt độ và chất lượng của các linh kiện bên trong. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Pin bị lão hóa: Pin lithium có tuổi thọ nhất định và khả năng lưu trữ năng lượng sẽ giảm dần sau nhiều chu kỳ sạc – xả. Khi cell đã xuống cấp, các phản ứng hóa học bên trong có thể trở nên kém ổn định, làm tăng khả năng hình thành khí và khiến pin bị phồng. Xe sử dụng trong thời gian dài, thường xuyên sạc và xả với tần suất cao có thể khiến quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.
• Sạc không phù hợp hoặc sạc sai cách: Sử dụng bộ sạc không đúng thông số, nguồn điện không ổn định hoặc thường xuyên để pin sạc trong thời gian quá lâu, xả quá sâu, sạc ngay khi vừa đi về, để cả tháng không sạc đều có thể gây ảnh hưởng đến cell pin. Đặc biệt, khi hệ thống sạc xảy ra tình trạng quá áp hoặc quá dòng, pin có thể chịu áp lực lớn và nhanh xuống cấp hơn.
• Nhiệt độ quá cao: Pin lithium hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao thường xuyên có thể bị lão hóa nhanh hơn. Việc để xe dưới trời nắng lâu, đặt pin gần nguồn nhiệt hoặc sử dụng xe liên tục trong điều kiện nóng khiến nhiệt độ bên trong pin tăng lên, từ đó ảnh hưởng đến độ ổn định của cell và làm tăng nguy cơ phồng.
• Chất lượng pin không đảm bảo: Cell pin, vật liệu cấu thành và các linh kiện bảo vệ đều ảnh hưởng đến độ ổn định của bộ pin. Nếu sử dụng cell chất lượng thấp hoặc quy trình lắp ráp, kiểm tra không chặt chẽ, pin có thể nhanh xuống cấp hơn trong quá trình sử dụng. Vì vậy, nguồn gốc và chất lượng của bộ pin cũng là yếu tố cần được quan tâm khi lựa chọn.
• BMS hoặc hệ thống điện gặp vấn đề: BMS có nhiệm vụ theo dõi và kiểm soát các thông số như điện áp, dòng điện và nhiệt độ của pin. Khi BMS hoạt động không chính xác hoặc hệ thống điện của xe gặp lỗi, pin có thể bị sạc quá mức, xả quá mức hoặc hoạt động ngoài điều kiện cho phép. Nếu tình trạng này kéo dài, các cell bên trong có thể bị ảnh hưởng và tăng nguy cơ phồng.

Pin Xe Điện Bị Phồng Có Nên Tiếp Tục Sử Dụng Và Có Sửa Được Không?

Pin Xe Điện Bị Phồng Có Nên Tiếp Tục Sử Dụng Không?

Khi phát hiện pin xe điện bị phồng, người dùng không nên tiếp tục chạy xe như bình thường, đặc biệt nếu pin phồng rõ, nóng bất thường hoặc xuất hiện thêm dấu hiệu hư hỏng. Việc cố sử dụng tiếp có thể khiến pin chịu thêm nhiệt và rung động, trong khi nguyên nhân bên trong chưa được xác định.

Pin đã phồng cũng không nên tiếp tục sạc. Sạc khiến pin tiếp tục nhận năng lượng và có thể làm tình trạng bất thường bên trong trở nên nghiêm trọng hơn. Người dùng cũng không nên thử dùng bộ sạc khác để “kiểm tra”, sạc đầy rồi mới mang đi sửa hoặc cắm sạc qua đêm để theo dõi tình trạng pin.

Pin Xe Điện Bị Phồng Có Sửa Được Không?

Về khả năng sửa chữa, pin bị phồng không phải trường hợp nào cũng cần thay toàn bộ ngay lập tức. Kỹ thuật viên cần kiểm tra tình trạng cell, BMS, vỏ pin và hệ thống điện để xác định nguyên nhân cũng như mức độ hư hỏng. Với trường hợp lỗi nằm ở một bộ phận có thể xử lý an toàn, kỹ thuật viên có thể đưa ra phương án sửa chữa phù hợp.

Tuy nhiên, nếu cell đã hư hỏng nghiêm trọng, phồng nhiều, có dấu hiệu rò rỉ, nóng bất thường hoặc không còn đảm bảo khả năng hoạt động an toàn thì thay pin mới thường là phương án phù hợp hơn. Việc cố giữ lại một bộ pin đã xuống cấp chỉ để tiết kiệm chi phí có thể không mang lại hiệu quả lâu dài.

Đặc biệt, người dùng không nên tự tháo pin, ép phần bị phồng, chọc thủng vỏ hoặc tự thay cell tại nhà. Pin lithium có thể còn năng lượng bên trong ngay cả khi xe đã tắt, nên việc tác động trực tiếp vào cell hoặc kết nối điện khi không có thiết bị và kỹ thuật phù hợp có thể làm phát sinh sự cố.

Nếu chưa xác định được mức độ hư hỏng, cách an toàn hơn là ngừng sử dụng, không sạc và đưa bộ pin đến đơn vị có chuyên môn để kiểm tra trước khi quyết định sửa hay thay mới.

Cách Xử Lý Khi Pin Xe Điện Bị Phồng An Toàn

Khi phát hiện pin xe điện bị phồng, điều quan trọng nhất là không cố sử dụng tiếp hoặc tự tìm cách khắc phục tại nhà. Người dùng có thể xử lý theo các bước sau:

• Ngừng sử dụng xe: Ngưng sử dụng và tắt nguồn ngay khi nhận thấy pin bị phồng hoặc có dấu hiệu bất thường. 
• Không tiếp tục sạc: Rút bộ sạc nếu pin đang được sạc và không cắm lại để kiểm tra. Đặc biệt, không sử dụng bộ sạc khác với hy vọng pin có thể hoạt động bình thường trở lại.
• Không tác động trực tiếp vào pin: Không ép, đè, chọc thủng, cắt hoặc tháo phần vỏ bị phồng. Việc tự mở bộ pin hoặc tác động vào cell có thể làm phát sinh chập điện và gây nguy hiểm.
• Đưa pin tránh xa nguồn nhiệt: Nếu có thể di chuyển bộ pin một cách an toàn mà không cần tác động mạnh, nên đặt pin ở khu vực khô thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và các nguồn nhiệt. Không đặt pin phồng cạnh vật liệu dễ cháy.
• Đưa pin đi kiểm tra: Liên hệ đơn vị kỹ thuật có chuyên môn để kiểm tra tình trạng cell, BMS và các bộ phận liên quan. Kết quả kiểm tra sẽ giúp xác định pin có thể sửa chữa hay cần thay thế.
• Thay pin nếu không còn đảm bảo an toàn: Với bộ pin đã hư hỏng nghiêm trọng hoặc không còn khả năng phục hồi an toàn, thay pin mới là phương án phù hợp hơn. Khi thay, nên lựa chọn bộ pin có thông số tương thích và nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo xe vận hành ổn định.

Kết Luận

Pin xe điện bị phồng là dấu hiệu bất thường cần được xử lý sớm, không nên tiếp tục chạy hoặc sạc chỉ vì xe vẫn còn hoạt động. Khi phát hiện pin phồng, hãy ngừng sử dụng, tránh tác động trực tiếp và đưa pin đến đơn vị có chuyên môn để kiểm tra. Tùy tình trạng thực tế, pin có thể được xử lý hoặc thay mới để đảm bảo an toàn khi sử dụng xe.